رشد و تکامل و مال اکلوژن دندانی

کودکان و بزرگسالان غالبا برای ارزیابی رشد و تکامل دندان ها و فکین مورد بررسی قرار می گیرند.

این ارزیابی رابطه فکین نسبت به همدیگر و بافت نرم را بررسی می کند. بررسی اکلوژن و رشد و تکامل نیازمند معاینات رادیوگرافیک اختصاصی برای فرد است که ممکن است شامل رادیوگرافی های پری اپیکال یا پانورامیک مازاد بر رادیوگرافی های تجویز شده برای بررسی بیماری های دندانی باشد. به علاوه، یک بیمار با هر سنی که کاندید درمان ارتودنسی است ممکن است نیازمند سایر رادیوگرافی ها نظیر فرونتال یا لترال سفالوگراف ، نمای اکلوزال، اندکس کارپال با رادیوگرافی های مفصل گیجگاهی ـ فکی (TMJ) بسته به یافته های بالینی باشد.

دندانپزشکی که ارائه دهنده اولیه درمان های ارتودنسی است، باید تعداد و نوع رادیوگرافی های مورد نیاز را تعیین کند. نیازهای هر بیمار باید به صورت فردی مدنظر قرار گیرند. رادیوگرافی های انتخاب شده باید حداکثر اطلاعات تشخیصی را با حداقل اکسپوز، پس از در نظر گرفتن معاینات بالینی، بررسی کست گچی و فوتوگراف ها و در بهترین زمان برای شروع درمان، فراهم آورند.

بیماری مرموز

بیماری مرموز به بیماری اشاره می کند که هیچ علامت یا نشانه بالینی از خود بروز نمی دهد. بیماری های مرموز فکین شامل ترکیبی از یافته های دندانی و استخوانی هستند. یافته های دندانی ممکن است شامل ضایعات پوسیدگی اولیه، ریشه های تحلیل رفته یا خمش یافته و هیپرسمنتوز باشند. یافته های درون استخوانی شامل استئواسکلروز، دندان های رویش نیافته، بیماری های پری اپیکال و گستره وسیعی از سیست ها و تومورهای خوش خیم و بدخیم هستند. ضایعات پوسیدگی کوچک، تحلیل ساختار ریشه، و ضایعات استخوانی ممکن است تا زمان بروز علائم و نشانه های بالینی نهفته بمانند.

اگرچه نتیجه متعاقب برخی از بیماری های مرموز ممکن است کاملا جدی باشد، بیشتر بیماری های جدی نادرند. غالبا یک علامت تاریخچه ای یا بالینی از بیماری های داخل استخوانی احتمال وجود آن ها را مطرح می سازد. برای مثال، حدود خارجی غیرطبیعی استخوان یا یک دندان آسیای سوم غایب که تاریخچه ای از کشیدن آن وجود ندارد، امکان نهفتگی به همراه یک سیست دنتیجروس را مطرح می سازد. اگرچه تاریخچه بیمار و علائم و نشانه های بالینی همواره یافته های دندانی و داخل استخوانی را به درستی پیش بینی نمی کنند.

بخش اعظم این بیماری های حقیتا مرموز با یافته های بالینی در ارتباط نیستند، البته به جز پوسیدگی ها که پیشتر به آن اشاره شد، نیازی به انجام بررسی های رادیوگرافیک برای رد احتمال وجود آن ها در افرد واجد دندان در صورت عدم وجود علائم و نشانه های غیر طبیعی وجود ندارد. پوسیدگی، به دلیل احتمال بروز بسیار بالاتر آن نسبت به سایر بیماری های مرموز، یک استثنا به شمار می رود.

تفاوت قابل توجهی در عقاید دندانپزشکان وجود دارد در این مورد که آیا یک فرد بی دندان و بی علامت که برای تهیه دست دندان های معمولی مراجعه کرده است به تهیه تصاویر رادیوگرافی برای رد احتمال وجود بیماری های مرموز، نیاز دارد یا نه. مطالعات متفاوتی تعداد نسبتا زیادی از ضایعات نظیر ریشه های باقی مانده و نواحی استخوان اسکلروتیک را در فک افراد بی دندان نشان داده اند، اما تقریبا تمام این یافته ها نیازی به درمان نداشته اند و در نتیجه حاصله تغییری ایجاد نمی کرده اند. به همین دلیل برخی از بیماران بدون دندان در صورتی که علائم و نشانه های بالینی خاصی نداشته باشند، رادیوگرافی تجویز نمی کنند. دیگران کماکان بر این باورند که تهیه رادیوگرافی های تشخیصی برای تمام بیماران دارای ارزش است.

درچند سال اخیر علاقه رو به افزایشی در تهیه تصاویر رادیوگرافیک برای تشخیص بیماران برای وجود آتروماهای کلسیفیه در ناحیه دوشاخه شدن کاروتید، یافته ای که نشانگر ریسک بالای حادثه مغزی ـ عروقی (سکته)می باشد به وجود آمده است. در حال حاضر عقیده عموم بر این است که رادیوگرافی های پانورامیک تهیه شده برای مقاصد دندانی باید برای این کلسیفیکاسیون به خصوص در بیماران بالای 55 سال مورد بررسی قرار گیرند. اما این رادیوگرافی نباید تنها برای رد احتمال آتروما و بدون اندیکاسیون های دندانی تجویز شود.