توموگرافی کامپیوتری یا Computed Tomography و یا به اصطلاح سی تی اسکن در رادیولوژی :

توموگرافی کامپیوتری یا سی تی اسکن در رادیولوژی یکی از روش های پیشرفته تصویربرداری پزشکی می باشد. واژه ای که از یک لغت یونانی به نام Tomos به معنی مقطع گرفته شده است.

بعد از رادیوگرافی ساده، سی تی اسکن بیشترین کمک را به بررسی ضایعات سیستم حرکتی بدن انسان بخصوص استخوان ها می کند. امروزه سی تی اسکن یک جزء جدایی ناپذیر در تشخیص و حتی درمان بسیاری از بیماری ها شده است.

با استفاده از تصاویر سی تی اسکن می توان بافت های درون بدن را مشاهده کرد و شکل آنها را بررسی نمود. با این اطلاعات در واقع از وجود بیماری های احتمالی می توان آگاه شد. تصاویر سی تی اسکنی که گرفته می شود، سطح مقطع هایی از بدن را نشان می دهد. به عبارتی کالبد انسان یا دیگر جانوران به صورت لایه‌ به‌ لایه اسکن می‌ شوند و بدین ترتیب بخش‌ های درونی بدن نیز برای پزشکان قابل رؤیت می‌ گردد.

توموگرافی کامپیوتری یا CT SCAN به چه صورت کار می کند؟

در این روش هم همانند آزمون های دیگر مثل رادیولوژی تشخیصی، سونوگرافی و غیره از اشعه ایکس استفاده می شود. در سی تی، یک تیوب یا لوله تولیدکننده اشعه ایکس، در مقابل یک آشکارساز یا دتکتور این اشعه قرار داده شده، و با کمک حلقه‌ ای که به صورت یک دستگاه و به شکل چرخشی در اطراف بیمار حرکت می‌ کند، تصویر کامپیوتری مقطعی به صورت برش یا مقطع عرضی تولید می‌ نماید.

در سی از عوامل رادیوکنتراست یا مواد حاجب برای توصیف بهتر آناتومی بدن استفاده می شود. هرچند رادیوگرافی هم نیز قادر به تولید و ارائه تفکیک پذیری بالایی می رسد، اما سی تی اسکن هم می تواند اطلاعات بیشتر و دقیق تری در رابطه با تصاویر گرفته شده به پزشک دهد. با تجویز سریع کنتراست وریدی در زمان انجام سی تی، تصاویری سه بعدی با جزییات دقیق گرفته می شود. به این صورت که از کاروتید، شریان مغزی و کرونری، یا به صورت سی تی آرتریوگرافی و سی تی آنژیوگرافی تولید می شود. 

موارد استفاده CT SCAN :

حتی در موارد اورژانسی مثل خونریزی مغزی، آمبولی ریه، پارگی سرخرگ آئورت، آپاندیست، دیورتیکولیت، و یا سنگ کلیه از این نوع تصویر برداری استفاده می شود.

جدای از آن، سی تی در بحث دندانپزشکی هم پیشرفت های بسیاری کرده است. افزایش استفاده از اسکن‌ های توموگرافی کامپیوتری در دندانپزشکی، به ویژه برای ایمپلنت ممکن است پرتوگیری و خطرات آن را به طور قابل ملاحظه‌ ای افزایش دهد. در طی سال‌ های اخیر توموگرافی کامپیوتری پرتو مخروطی به عنوان یک مدالیته تصویربرداری دندانپزشکی معرفی شده است.